ضرب المثل های قرآنی
بسم الله الرحمن الرحیم
1- كبوتر با كبوتر باز با باز كند همجنس با همجنس پرواز الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ(نور/26)زنهاي ناپاك و زشتكار ، شايسته ي مردان ناپاكند و همچنين مردان ناپاك ، شايسته ي زنان ناپاكند . زنهاي پاكدامن نيز، شايسته ي مردان پاكدامن ، و مردان پاكدامن ، شايسته ي زنان پاكدامنند .
2 - هر چه كني به خود كني گر همه خوب و بد كني إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا (اسراء/7) اگر احسان و خوبي كنيد ، به خودتان خوبي كرده ايد و اگر بدي كنيد ، به خود بدي كرده ايد .
3- چو ايزد ببندد ز حكمت دري به رحمت گشايد در ديگري مَا نَنسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَا أَوْ مِثْلِهَا (بقره /106) هر آيه اي را كه منسوخ كنيم يا آن را متروك سازيم ، بهتر از آن يا مثل آن را مي آوريم .
4 - واعظان كين جلوه بر محراب و منبر مي كنند چون به خلوت مي روند آن كار ديگري مي كنند أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ (بقره/44) آيا مردم را به خير و نيكي سفارش مي كنيد و خودتان را فراموش مي نمائيد.
5 - مور همان به كه نباشد پرش ويا اين مثل : خدا خر را شناخت و شاخش نداد و همچنين : آن دو شاخ گاو اگر خر داشتي يك شكم در آدمي نگذاشتي وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ (شوري /27) اگر خداوند دزقش را براي بندگانش زياد كنند ، در زمين طغيانمي كنند .
6 - جواب ابلهان خاموشي است إِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَاماً (فرقان /63) هنگامي كه جاهلان آنها را مخاطب مي سازند ، سلام مي دهند .
7 - بني آدم اعضاي يكديگرند مز د آن گرفت جان برادر كه كار كرد وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى (نجم /39) براي انسان جز آنچه كه سعي كرده نخواهد بود .
8 - يار بي پرده از در و ديوار در تجلي است يا اولي الابصار فَأَيْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ إِنَّ اللّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ (بقره /115) به هر طرف كه روي بگردانيد ، آنجا وجه الله است و روي به جانب خداست .
9- سحرخيز باش تا كامروا باشي وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَّكَ عَسَى أَن يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَاماً مَّحْمُوداً (اسراء /79) قسمتي از شب بيداري كن و نافله به جا بياور تا خداوند تو را به مقام محمود برساند .
10- چيست احسان ، را مكافات اي پسر ؟ لطف و احسان و ثواب معتبر هَلْ جَزَاء الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ (الرحمن /60) آيا پاداش احسان ، چيزي غير از احسان است ؟
11- اندر پس هر گريه ، دو صد خنده مهياست . إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً(شرح/6) با هر سختي ، آساني است .
12- گله از هيچ كس نبايد كرد كز تن ماست آنچه بر تن ماست وَمَا أَصَابَكُم مِّن مُّصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ(شوري /30) هر مصيبت و گرفتاري كه برايتان پيش مي آيد به دست خودتان ايجاد شده است .
13- با سيه دل چه سود گفتن وعظ نرود ميخ آهنين در سنگ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ (بقره/6) آنها را انذار دهي يا ندهي (فائده ندارد و ) آنها ايمان نمي آورند.
14- شكر نعمت ، نعمتت افزون كند كفر ، نعمت از كفت بيرون كند لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ(ابراهيم /7) اگر شكر كنيد ، نعمتها را بر شما افزون مي كنم و اگر كفران نعمت كنيد عذاب من شديد است .
15- عيسي به دين خود و موسي به دين خود . لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ (كافرون /6) دين شما براي خودتان و دين من براي خودم .
16- الا يا ايها الساقي ادر كأساً وناولها كه عشق آسان نمود اول ولي افتاد و مشكلها أَحَسِبَ النَّاسُ أَن يُتْرَكُوا أَن يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ (عنكبوت/2) آيا مردم فكر مي كنند همين كه گفتند ايمان آورديم ، رها مي شوند و امتحان نمي گردند ؟
17- كسي كو به رَه ، بر كند ژرف چاه سزد گر كند خويشتن را نگاه و يا بد مكن كه بدافتي چَه مَكَن كه خود افتي (عنكبوت/2) نيرنگ بد ، فقط گريبانگير اهلش مي شود .
18- مخور هول ابليس تا جان دهد هر آنكس كه دندان دهد نان دهد (هود /6) هيچ جنبنده اي در زمين نيست مگر اين كه رزقش بر عهده خداوند است .
19- آن كه او از آسمان باران دهد مي تواند كو برحمت نان دهد (بقره/22) از آسمان باران فرستاد و به وسيله ي آن ميوه هائي به وجود آورد تا رزق شما گرداند.
20- گر مذهب عاشقان عاقل داري يك دوست بسنده كن كه يك دل داري (احزاب/4) خداوند در باطن هيچ مردي ، دو قلب قرار نداده است .
21- شايد كه چو وابيني خير تو در اين باشد . (بقره/213) چه بسا شما از چيزي بدتان بيايد و آن براي شما خير باشد .
22- اگر تيغ عالم بجنبد زجاي تبرد كسي ، گر نخواهد خداي (عنكبوت /24) گفتند : بكشيد و بسوزانيد ولي خداوند ، او (ابراهيم ) را از آتش نجات داد.
23- رنگ رخسار ، خبر مي دهد از سر درون . (الرحمن/41) بد كاران ، به سيمايشان شناخته مي شوند .
24- عزيزان! ز آموختن چاره نيست كه گويد كه دانا و نادان يكي است ؟ (زمر/9) آيا كساني كه مي دانند و آگاهند ، با كساني كه نمي دانند ، برابرند؟
25- از اينجا رانده و از آنجا مانده . (حج/11) در دنيا و آخرت ضرر كرده اند .
26- ما را به خير و شما را به سلا مت . (كهف/7Cool اينجا محل جدائي من و تو است .
27- نه چندان بخور كز دهانت بر آيد نه چندان كه از ضعف جانت در آيد (اسراء/29) هرگز دستت را به گردنت زنجير مكن ( و بخل نورز ) و بيش از حد نيز دست خود را مگشا.
28- از مكافت عمل غافل مشو گندم از گندم برويد جو ز جو (زلزال/Cool هر كس به اندازه ي ذره اي كار خير انجام دهد پاداشش را مي بيند و هر كس هم كه كار شر و بدي انجام دهد نتيجه ي آن را خواهد ديد .
29- آشپز که دو تا شد ، آش یا شور است یا بی نمک . ویا : به یک تاجوَر ، تخت باشد بلند چو افزون شود ، مُلک یابد گزند یا این مثال : دیگِ شراکت به جوش نمی آید (انبیاء /22) اگر در زمین و آسمان خدائی جز خداوند یگانه بود ، آن دو به فساد کشیده می شدند .
30- آتش چو بر افروخت ، بسوزد تر و خشک . ( انفال /25) بترسید از بلائی که وقتی می آید ، فقط به ستمکاران شما نمی رسد . ( بلکه ظالم و مظلوم ، هر دو را فرا می گیرد ).
31- آنکه هفت اقلیم عالم را نهاد هر کسی را هر چه لایق بود داد (طلاق/3) خداوند ، برای هر چیزی ، اندازه ای قرار داد .
32- هر عمل ، اجری و هر کرده ، جزائی دارد . (مدثر / 3Cool هر کس در گرو عملی است که انجام داده است .
33- با خلق ، کرم کن که خدا با تو کرم کرد . ( قصص / 77) به خلق ، نیکوئی کن . همچنانکه خداوند به تو نیکوئی و احسان کرد . 34- خدای جهان را جهان ، تنگ نیست . (زمر /10) زمین خداوند ، وسیع و گسترده است . 35- دست بالای دست بسیار است . ( یوسف/76) بالاتر از هر دانشمندی ، دانشوری است . *منبع سایت عروة الوثقی _________________